Νικολάι Βαβίλοφ: Ένας μάρτυρας της σοβιετικής γενετικής στην Αθήνα του 20

Το 1926 είχε επισκεφτεί την πατρίδα μας ο Νικολάι Βαβίλοφ, ο σημαντικός βοτανολόγος-γενετιστής που μαρτύρησε κατά τη διάρκεια της ζοφερής περιόδου του λυσενκοϊσμού και πέθανε, από τις συνέπειες της ασιτίας σε ένα από τα σοβιετικά κάτεργα, το 1943.
Αποκόπτω δύο αποσπάσματα που αφορούν στην Ελλάδα, από ένα αδημοσίευτο βιβλίο του, το βιβλίο: «Πέντε Ήπειροι», στο οποίο περιγράφει τις περιπέτειές του στις 100 και περισσότερες αποστολές του σε όλον τον κόσμο.
Όμως προειδοποιώ. Δεν είναι διόλου κολακευτικά. Ο άνθρωπος περιέγραψε αυτό που είδε, με τον τρόπο που το προσέλαβε... Το ένα από αυτά, μου ήρθε στο μυαλό με αφορμή την πυρκαγιά στον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών. Για το άλλο, δεν ξέρω· ας αποφανθούν οι ειδικότεροι.
Ιδού λοιπόν:
«Το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επικράτειας καλύπτεται από αμπελώνες και ελαιώνες. Η σύγχρονη Αθήνα διατηρεί λίγα από τα χαρακτηριστικά της παλαιάς της δόξας. Μόνο στο πανέμορφο μουσείο με τα γλυπτά είναι δυνατόν να μελετήσουμε το ένδοξο παρελθόν αυτής της πόλης και, φυσικά, υπάρχει η Ακρόπολις με τα ερείπιά της. Μια σοβαρή προσπάθεια αποκατάστασης έχει ξεκινήσει κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών και μόνο με τη βοήθεια ξένων κεφαλαίων. Κατά παράδοξο τρόπο φαίνεται πως οι Αμερικανοί επιχειρηματίες ενδιαφέρονται περισσότερο για την αποκατάσταση αυτή, απ΄ότι οι ίδιοι οι Έλληνες. Από το θαυμάσιο γλυπτό που απεικονίζει τον Βάκχο στην Ακρόπολη, ευτυχώς διασώζεται μια υπέροχη αναπαράσταση των αμπέλων και των βοτρύων των σταφυλιών».
Και!
«Επισκέφθηκα το βοτανικό μουσείο του Πανεπιστημίου της Αθήνας και έμαθα από τον επιφυλακτικό επιμελητή του ερμπαρίου ότι τα κύρια ερμπάρια της Ελλάδας και των Βαλκανίων δυστυχώς δεν βρίσκονται στην Ελλάδα αλλά στη Γερμανία, στο Λονδίνο και στη Γενεύη. Το μικρό τοπικό ερμπάριο βρισκόταν σε αξιοθρήνητη κατάσταση, κατακυριευμένο από έντομα και με θραύσματα μόνο, των εκπροσώπων της πλούσιας βαλκανικής χλωρίδας. Οι βοτανικές εκδόσεις της χώρας έχουν σταματήσει εδώ και πολύ καιρό και δεν υπήρχε κανένα ενδιαφέρον γι’ αυτές. Η σύγχρονη Αθήνα είναι μια τυπική πόλη εμπορικών δοσοληψιών, που έχει μικρή σημασία».


(Δημοσιεύθηκε στις 31/8/20)


Σημείωση: Δύο περίπου χρόνια αργότερα περιέλαβα τις αναφορές του Ν. Βαβίλοφ για την Ελλάδα στο βιβλίο μου: Η Γενετική σε δύσκολους καιρούς και τόπους - Εκδόσεις Σαββάλας.