Η Ζαρού και η Ερμίνα

Τα πιο πολλά πράγματα που γνωρίζω για το Αρμενικό ζήτημα δεν τα έμαθα από το μάθημα της Ιστορίας, που δεν το περιελάμβανε, ούτε από τα δικά μου διαβάσματα. 

Τα έμαθα από δύο παλιές φίλες της οικογένειάς μου την Ζαρού και την Ερμίνα Κρικοριάν που είχαν έρθει προσφυγοπούλες-αρχοντικές και πλούσιες στον τόπο τους-κάπου στη δεκαετία του 20, στην Ελλάδα. 

Θυμάμαι αρκετά από αυτές τις δύο ευγενικές γυναίκες που είχαν κάμει την Ελλάδα αληθινή πατρίδα τους, εκτός από τις διηγήσεις του κατατρεγμού τους: Θυμάμαι τα αστικά φερσίματά τους, την όμορφη πικάντικη κουζίνα της Αρμενίας-που νομίζω πως επηρέασε την Αθηναϊκή-αλλά και το κουράγιο τους. 

Διατηρούσαν για χρόνια στην οδό Σαρρή, κοντά στους Αγίους Ασωμάτους, μια μικρή επιχείρηση που κατασκεύαζε μπρούντζινους μύλους για καφέ, γουδιά, λιβανιστήρια κ.ά. σχετικά, την οποία διαχειρίζονταν με εμπορική καπατσοσύνη, αλλά και με το σθένος που χρειαζόταν-ακόμη περισσότερο εκείνες τις εποχές-η συναναστροφή γυναικών με τους τραχείς χύτες, βουρτσαδόρους, τορναδόρους με τους οποίους συνεργάζονταν.   

Θυμάμαι επίσης, αμυδρά κάποιο Πάσχα, την παρακολούθηση μιας λειτουργίας της Μεγάλης Εβδομάδας στην Αρμένικη Εκκλησία του Ψυρρή, που μου είχε φανεί κάπως κατανυκτικότερη, από τις δικές μας λειτουργίες, ίσως διότι ήταν μια λειτουργία ξεριζωμένων.

Η  Ζαρού και η  Ερμίνα, που τα παιδιά της οικογένειάς μου, την προσφωνούσαμε «μαντάμ» ήταν στο πλευρό της οικογένειάς μου στις καλές και στις δύσκολες στιγμές της.   

Τις θυμάμαι και τις δύο με πολύ αγάπη. Και είναι η αγάπη προς αυτές, αλλά και τα λόγια των δικών μου, που μ' έκαναν να αγαπήσω τον για μια φορά ακόμη δοκιμαζόμενο λαό της πρώτης τους πατρίδας.

(Δημοσιεύθηκε στο f/b στις 30/9/2020)

Στη φωτογραφία εικονίζεται η εκκλησία του Αγίου Γρηγορίου του Φωτιστή, που βρίσκεται στου Ψυρρή και αποτελεί τη Μητρόπολη των Ελλήνων Αρμενίων.