Επέτειος της Απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Ναζί

Επέτειος της Απελευθέρωσης της Αθήνας (12/10/1944) σήμερα και αφορμή για την (τροποποιημένη) αναδημοσίευση μιας ανάρτησης που είχα κάνει το 2019.

Όταν κοιτάζω τις φωτογραφίες των Αθηναίων που κατέκλυζαν τους δρόμους για να γιορτάσουν την αποχώρηση των Ναζί, δεν μου κάνει τόσο εντύπωση ο ενθουσιασμός και η έκδηλη χαρά στα πρόσωπα των διαδηλωτών. Ήταν αναμενόμενα συναισθήματα.

Μου κάνει εντύπωση πως σε όλες, μα σε όλες τις φωτογραφίες που έχω δει, από το Σύνταγμα, την Πανεπιστημίου, την Πατησίων, τη Σταδίου  οι Αθηναίοι και οι Αθηναίες, παρουσιάζονται ευπρεπείς, επιμελημένοι, σχεδόν κομψοί, παρά τα τριάμισι χρόνια κατοχής. 

Μήπως λοιπόν μας λένε ψέματα; Ήταν λοιπόν τόσο ήπια η κατοχή της Αθήνας από τους Ναζί - όσο λέγεται ότι ήταν του Παρισιού - ώστε οι Αθηναίοι να μπορούν να γιορτάζουν τη λήξη της, «του κουτιού», γραβατωμένοι, με κολλαριστά πουκάμισα και γιακαδάκια; Μήπως, πάλι, οι φωτογραφίες αυτές δείχνουν την καλοζωισμένη Αθήνα πέριξ της πλατείας Συντάγματος και του Κολωνακίου, και αγνοούν την Αθήνα των φτωχών συνοικιών της;

Δεν νομίζω. Όταν αποχωρούσαν οι Ναζί άφηναν πίσω τους μια πρωτεύουσα που είχε θρηνήσει - με μετριοπαθείς υπολογισμούς - 45.000 νεκρούς κατά τη διάρκεια του μεγάλου λιμού του 41 -42. Και οι φωτογραφίες όλων των μπλοκ (των αυθορμήτων και ανωνύμων, αλλά και του ΕΑΜ και των άλλων αντιστασιακών οργανώσεων) - και συνεπώς ενός μωσαϊκού των κοινωνικών στρωμάτων της πρωτεύουσας - την ίδια εικόνα αισιοδοξίας και φροντίδας αποπνέουν. 

Τότε πώς εξηγείται αυτό το παράδοξο: Οι κάτοικοι μιας καθημαγμένης πόλης να έχουν τα γιορτινά, αλλά και τη διάθεση να τα φορέσουν και να ξεχυθούν στους δρόμους; 

Καθώς δεν έχω διαβάσει κάτι που να το επισημαίνει και να το εξηγεί, δεν μπορώ να το αποδώσω, παρά στην αξιοπρέπεια, στην υπερηφάνεια και στην κοσμιότητα που διέσωσαν οι κάτοικοι της Αθήνας της Κατοχής - πολύτιμο μάθημα καρτερίας και ευπρέπειας για τους μεταγενέστερους.

(Δημοσιεύθηκε στο f/b στις 12/10/2024)