Αν έχεις κάποιο ταλέντο ή κάποια ενασχόληση που σε ευχαριστεί, κάνε την, και κάνε την ως το τέλος
Ο Βίκτωρ λοιπόν Γιαννικόπουλος είναι ένα παιδάκι. Ένα παιδάκι 13 ετών του οποίου η εργασία στο Βαλκανικό θερινό σχολείο Αστρονομίας και Αστροφυσικής, κατέλαβε την 1η θέση, ώστε ο Σταμάτης Κριμιζής – Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών και ομότιμος διευθυντής της NASA – να τον επιλέξει, ως συνομιλητή του στην τηλεοπτική εκπομπή του Μάκη Προβατά «Συνθέσεις».
Ομολογώ ότι στην αρχή ήμουν επιφυλακτικός με το επίτευγμα του Βίκτωρα. Χρόνια εκπαιδευτικός γνωρίζω ότι οι διακρίσεις στις διάφορες Ολυμπιάδες μαθημάτων, είναι αποτέλεσμα συστηματικής προπόνησης στην οποία υποβάλλονται, οπωσδήποτε επιμελείς μαθητές - όχι όμως αναγκαστικά διάνοιες. Και φυσικά, ότι τα επιτεύγματα αυτά, δύσκολα απηχούν τη συνολική ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος από το οποίο προέρχονται οι διακριθέντες.
Σκέφτηκα, ωστόσο, ότι για να υποδείξει τον Βίκτωρα, ως συνομιλητή του ένας διεθνούς κύρους επιστήμονας, κάτι θα είχε διακρίνει σε αυτόν. Κάτι που θα απέκλειε το ενδεχόμενο να βρεθεί στην άβολη κατάσταση να συγκαταβαίνει στις αφέλειες; στις κοινοτοπίες; που θα του εξέθετε ένας ενθουσιώδης – και με άγνοια κινδύνου – νεαρός.
Βλέποντας όμως την εκπομπή της ΕΡΤ κατάλαβα. Δίπλα στον Κριμιζή καθόταν ένα αγοράκι. Ένα αγοράκι όμως, που ήξερε γιατί μιλούσε. Και το εξέφραζε, με όμορφα Ελληνικά, με σαφήνεια, με κοσμιότητα, αλλά και με αυτοπεποίθηση.
Θα αποδειχτεί το αγοράκι αυτό μια διάνοια; Θα διαγράψει την εκπληκτική τροχιά που προαναγγέλλει το ξεκίνημά της; Νομίζω, ότι είναι πολύ πρόωρο, να αποφανθούμε. Άλλωστε, δεν εξελίχθηκαν όλα τα «παιδιά θαύματα» σε ιδιοφυίες, ενώ πολλές φορές την έκπληξη την έκαναν επιστήμονες και καλλιτέχνες με θαμπή αφετηρία.
Όμως οι ώριμες κοινωνίες και τα εκπαιδευτικά συστήματά τους, δίνουν στα παιδιά αυτά μια ευκαιρία. Ας πούμε, ότι στον James Watson – που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ, για την ανακάλυψη της δίκλωνης έλικας του DNA – του έδωσαν την ευκαιρία, να ολοκληρώσει το διδακτορικό του στην ηλικία των 22 ετών. Ενώ στον Norbert Wiener – τον πατέρα της Κυβερνητικής – φρόντισαν να εισαχθεί στην ηλικία των 11 ετών στο Πανεπιστήμιο Ταφτς και να αποφοιτήσει στα 14του, με πτυχίο Μαθηματικών. Κι όλα αυτά, με ειδικά προγράμματα που επιτρέπουν στον ταλαντούχο μαθητή, να εγγράφεται π.χ. στο Μαθηματικό ή στο Φυσικό τμήμα, παρακολουθώντας ταυτόχρονα όλα τα μαθήματα του Γυμνασίου πλην των Μαθηματικών ή της Φυσικής, που τα διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο.
Κι εμείς τι κάνουμε; Εμείς λοιπόν θα βάζαμε τον Wiener να δώσει πανελλαδικές εξετάσεις. Και μετά από 4 χρόνια θα του επιτρέπαμε να παρακολουθήσει ένα μεταπτυχιακό τμήμα για να ολοκληρώσει, κοντά στα 30 του, ένα διδακτορικό που στις ΗΠΑ, αξιώθηκε στα 19 του…
Όμως, αυτό δεν θα ήταν το χειρότερο. Το χειρότερο θα ήταν το κλίμα καχυποψίας, μικροψυχίας και φθόνου με το οποίο θα τον υποδεχόμαστε. Αν αμφιβάλλετε, ρίξτε μια ματιά στα σχόλια των σχετικών αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα για το επίτευγμα του Βίκτωρα…
Ο ένας τον αποκάλεσε: Προγραμματισμένο ρομποτάκι αριστείας. Ο άλλος: Παιδί που πάσχει από πρόωρο γήρας. Κι ο τρίτος, ανησύχησε για την καταπιεσμένη παιδικότητα του Βίκτωρα…
Ίσως αν, ο Βίκτωρας μιλούσε με ένα λεξιλόγιο 300 λέξεων, για να διατυπώσει μια απολύτως κατανοητή – αλλά αναιδή και αφελή – εφηβική κόντρα, αν φορούσε φούτερ με κουκούλα – διότι και το άσπρο πουκαμισάκι του δυσαρέστησε – να είχε ενοχλήσει λιγότερο.
Θα επιθυμούσα λοιπόν κλείνοντας, να εκφράσω την επιθυμία μου, το σχόλιο αυτό να υποπέσει στην αντίληψη του κ. Πιερρακάκη, και του Βίκτωρα.
Στον πρώτο, για να του πω, ότι προφανώς το βάρος πρέπει να πέφτει στη βασική εκπαίδευση. Όμως και η εκπαίδευση των ταλαντούχων παιδιών, έχει σημασία, καθώς δουλεύει γι’ αυτήν: Και, διότι θέτει τα υψηλά πρότυπα που πρέπει να ακολουθήσει και η βασική, και διότι παρέχει ευκαιρίες σε παιδιά, που προέρχονται από μη προνομιούχα περιβάλλοντα...
Στον δεύτερο για να του δώσω μια συμβουλή που ίσως ήδη γνωρίζει. Είναι αυτή που έδινε ο σπουδαίος φυσικός Ρίτσαρντ Φάινμαν στους μαθητές: «Μη φοβάσαι. Κάνε συνέχεια αυτό που σου δίνει μεγαλύτερη ευχαρίστηση. Αν έχεις κάποιο ταλέντο ή κάποια ενασχόληση που σε ευχαριστεί, κάνε την, και κάνε την ως το τέλος».
Σχόλιο που εκφωνήθηκε στις 19/12/24 στην εκπομπή Καθρέφτης, του Χρήστου Μιχαηλίδη, στο 1ο πρόγραμμα της ΕΡΤ.
Ο πίνακας, που επιγράφεται: «Ο Χέντελ, παιδί», είναι της Margaret Dicksee (1858 -1903)