Ζωοδόχου Πηγής 9

 

Το θυμάμαι το σπίτι της φωτογραφίας, ίσως στην τελευταία ανακαίνισή του, το 1984 ή 1985. Τότε που είχα την ευκαιρία να εργαστώ σε αυτό, ως συντάκτης μιας συγγραφικής ομάδας που εργαζόταν για λογαριασμό του γειτονικού προς αυτό εκδοτικού οίκου. Τότε, τα μαρμάρινα φουρούσια του ήταν λευκά, οι ξύλινες μετώπες βερνικωμένες και τα γεισώματα βαμμένα.

Θυμάμαι το μεγάλο δωμάτιο, με το μεγάλο έρκερ στον τελευταίο όροφό του, την ξύλινη σκάλα του, και την κουζίνα του που οδηγούσε - από μια μικρότερη σκάλα - στο δωμάτιο της υπηρεσίας. 

Σε αυτό το δωμάτιο - σοφίτα συγγράφαμε, τη «Μεγάλη Φυσιογνωστική Εγκυκλοπαίδεια» - της οποίας τα βοτανικά λήμματα προέρχονταν από μια παλαιά έκδοση που ο εκδοτικός οίκος είχε πάρει τα δικαιώματα. Άχαρη δουλειά που το προϊόν της - παρά τον ενθουσιασμό των νεαρών συντακτών - το υπονόμευε η άθλια σχέση εργασίας και οι μειωμένες απαιτήσεις ποιότητας του εγχειρήματος.

Αν και αγνοούσαμε ότι στο σπίτι αυτό είχε ζήσει και είχε στήσει την πρώτη του σχολή, ο Κάρολος Κουν, όταν περνούσαμε την πόρτα του, ένας αέρας μας προϊδέαζε, ότι θα ασχοληθούμε με κάτι μεγαλόπνοο. Κι όταν βγαίναμε - παρότι το μεγαλόπνοο δεν είχε συντελεστεί -  ήταν σαν να επιστρέφουμε στην καθημερινότητα μιας πόλης, που η χάρη του σπιτιού την ενοχλούσε. Έτσι, το ερώτημα, αν οι άνθρωποι φιάνουν τα σπίτια, ή τα σπίτια τους ανθρώπους είχε απαντηθεί.

Πάντως, κάτι έμεινε από την περίοδο αυτή.  Τα κριτήρια επιλογής των οικογενειών των γραμμάτων,  η φροντίδα για την απαλοιφή των κουτσών αράδων, τα ξακρίσματα στο κασέ, ο έλεγχος των χρωμοφάν, αποσπάσματα δηλαδή μιας τέχνης στην οποία μυηθήκαμε αποσπασματικά.

Τώρα φυσικά, η εικόνα του σπιτιού είναι απελπιστική. Τόσο απελπιστική με τις μουντζούρες που έχουν βανδαλίσει την όμορφη πρόσοψη, ώστε να πιστεύει κανείς πως η χώρα θα έχει βγει πράγματι από την κρίση, μόνον όταν η αυθαιρεσία, και η κακογουστιά παύσουν να θεωρούνται δημοκρατικό δικαίωμα και αισθητική άποψη.

Το κτίριο, ανεγέρθηκε το 1926 και σχεδιάστηκε από τον Σμυρνιό αρχιτέκτονα Ηλία Κουρμούλη.

Οι φωτογραφίες ελήφθησαν, σήμερα, την 21/2/25